Foto's online!

Het is me nog niet gelukt om geduldig alle foto's hier op de weblog te zetten, maar ze zijn wel al online te bewonderen.
Ga naar de fotopagina van Amis ( http://pg.photos.yahoo.com/ph/amisboersma/my_photos) en klik op de FlowgiJogja-map.
Zodra ik weer even de tijd neem probeer ik ook hier foto's toe te voegen.

Gotong royong

Het is alweer bijna een week geleden dat Tri, Ria en Fai ons naar het vliegveld in Yogya brachten (Agus was al op de campus in de weer en smste later zijn excuses). Het was jammer dat we afscheid van ze moesten nemen. Nu dat we al een paar dagen op Bali zitten te luieren, bezinkt het allemaal langzaam. Wat we gedaan hebben, was goed. Het was fijn dat we het samen deden met leuke, competente mensen. Ook nu nog onderhouden we contact met Ria en Fai, die eergisteren nog een sms-je stuurden dat ze geld over hebben. Omdat de donaties nog altijd blijven komen, hebben we ze gevraagd te inventariseren wat er nu nog nodig is. Uiteraard houden we ook u, gewaardeerde lezer, op de hoogte. Vandaag zullen ze de 38 paar schoenen bij TK Combongan afleveren en foto's krijgen van de nieuwe muren van het huis van de juf. Omdat Flowgi haar niet kan helpen met het vervoeren van de bamboe muren, zal ze moeten vertrouwen op 'gotong royong'.

Feitelijk betekent 'gotong royong' niet meer dan elkaar helpen. In moeilijke tijden is dat wat men doet. Nu, na de aardbeving, betekent het dat familie helpt de tent voor school op te zetten (zoals bij Combongan), dat op zondag de hoopjes stenen en aarde van de zijkant van de weg geschept worden, dat de ene familie bij de andere inwoont. In alle gesprekken met Yogyakartanen komt het minimaal een keer voorbij; de becak rijder, de schooldirectrice, de serveerster - 'gotong royong' doen ze allemaal. Het helpt ze doorgaan.

Tijdens mijn eerste colleges Indonesisch in Leiden, werd uitgebreid uiteengezet hoe Indonesie uitgaat van processen als 'musyawarah' en 'mufakat' (overleg en overeenstemming), wat het belang is van de staatsideologie 'Pancasila' en dat hierin het begrip 'gotong royong' niet weg te denken is. 'Gotong Royong' , voor elkaar iets doen, klonk voor mij toen net zo indrukwekkend als ' heitje voor een karweitje' of ' voor wat hoort wat'. De afgelopen weken heb ik pas ontdekt dat 'gotong royong' niet slechts in Sukarno's nationalistische retoriek voorkomt: het bestaat echt!

CK Combongan,

De dag begint met een ritje langs een plaatselijke meubelwinkel.
Ria heeft gisteren namelijk al gewinkeld en materialen besteld voor de kleuterschool.
We halen een opklapbed op die de leerkrachten graag willen hebben voor een kleine slaapkamer. In de auto liggen al allerlei schoolspullen die ook op de verlangslijst stonden. Het schoolbord dat we kopen is wel besteld, maar nog niet klaar, net zoals een kast om alle spullen goed in op te kunnen bergen.
Volgeladen komen we dit keer zelfs eerder dan gepland aan bij Combongan. Het moet niet gekker worden. De kinderen zijn braaf allemaal puzzeltjes aan het maken. Het doet me goed om te zien dat de nieuwe tent inderdaad is opgezet en de kinderen onder iets betere omstandigheden kunnen werken. Tussen het foto's maken door doe ik als dwaze leerkracht nog een poging om Ria te overtuigen van de voordelen van vrij spelen. Op een mat die we hebben gekocht zouden een paar kinderen heerlijk kunnen spelen met de blokken die nog in het lokaal staan. Ook met twee leerkrachten is dat toch nog even een brug te ver.

De kinderen drinken nog een bekertje water en krijgen nog wat pakjes melk en snoep dat we over hebben van de funday. Gelukkig vinden ze ons niet meer zo eng als de eerste keer als ze een voor een hand komen geven. Ze klauteren achterop de brommers en fietsen van de moeders die de hele ochtend naast de tent hebben zitten wachten en verdwijnen om de hoek.
De kleintjes hebben niets gemerkt van de consternatie van een paar minuten eerder toen oud-president Megawati met gevolg in donkere auto's voorbij kwam flitsen.

Als we nakletsen met de leerkrachten (waarbij vooral de anderen praten en ik heel geïnteresseerd luister), krijgen we via Ria de vraag of we de leerkrachten ook privé kunnen helpen. Door de aardbeving is er van hun huis namelijk alleen nog het fundament over. Ze willen heel graag bamboe-muren neerzetten, maar hebben ook daar de middelen niet voor. Uit onze post 'onvoorzien' halen we 40 euro en maken zo weer het verschil. Het is zo eenvoudig en voelt zo goed, telkens weer.
Als we even later op uitnodiging dapper een glas kokossap wegwerken bij het huis van de hoofdjuf is dat goede gevoel weer moeilijk vast te houden. Er staat vrijwel geen huis in de buurt meer overeind en het is indrukwekkend om te zien hoe iedereen hier leeft tussen de restanten van wat ooit hun huis was. De dochter van de juf vertelde Amis bij de kleuterschool al dat ze niet verdrietig hoeft te zijn: "We still smile and we are strong."
Als we afscheid nemen krijgt Amis van de dochter nog een speld als kado. Iets weggeven als je zelf al zo weinig hebt; respect. Als we langzaam wegrijden zet ik de muziek hard aan en tover een glimlach op mijn gezicht. Ik wil in ieder geval met een positieve uitstraling uit het zicht verdwijnen.

'Bye Bye! Take care! Good luck!'

Sunday Funday!

De planning was om 8.00u verzamelen bij de school.
Dat het uiteindelijk 8.45u wordt, verbaast me niet echt meer.
Op het veld bij school lopen al meer dan 100 kinderen rond die op de auto af komen rennen als wij het veld oprijden. We hebben nog niets klaargezet en moeten nog afspraken maken over wie wat gaat doen. Ik doe nog een poging om taken te verdelen in een schooltent, maar nadat de afspraken zijn gemaakt gaan de meesten toch hun eigen gang. Ondertussen zie ik al een paar ballen over mijn hoofd heen vliegen. Ben blij dat de gymleerkracht van mijn school in Amsterdam er niet is om te zien hoe we dit organiseren.

Na een kwartier beginnen er toch groepjes kinderen te ontstaan die druk bezig zijn met verschillende activiteiten. Agus laat zich van zijn goede kant zien aan het volleybalnet en één van de vrijwilligers van de universiteit heeft twee enthousiaste teams laten starten bij de Spongebobrace, waarbij de sponsen worden leeggeknepen in de flesjes aan het einde van het parcours. Ze worden luid aangemoedigd door klasgenoten. Paaltjesvoetbal verderop zou eigenlijk nog wat begeleiding behoeven, maar ach ze lijken er veel lol aan te beleven.
Onder een afdak zitten zo'n 20 kinderen samen met een student en Amis relaxed in de schaduw te tekenen. Ze lijken zich braaf te houden aan de technische tekenlessen die ze op school gehad hebben. Eén jongetje doet het net even anders; hij tekent een hoge golf en op de achtergrond is onmiskenbaar de rokende vulkaan Merapi te zien. Een muur van zijn huis tekent hij met groen, omdat die muur nu gemaakt is van bamboe.
De Indonesische variant van kopspijkers test ondertussen de kennis van de oudere leerlingen in één van de noodtenten. Ze zijn fanatiek ondanks de hoge temperatuur.

Hoogtepunt van de ochtend is natuurlijk het eten. De lunchboxes worden aan de kinderen uitgedeeld en binnen 10 minuten zit iedereen nu op de grond in de schaduw lekker te eten. Ik red ondertussen de volleybal en bjipassend net, badmintonspullen en losliggend materiaal van kinderen die het niet helemaal op juiste waarde inschatten. Ik geef ze mee aan twee dames van de Kelopakgroep die op de 17e nog een funday gaat organiseren. Ze kunnen de spullen vast goed gebruiken.

Met een heuse medaille-uitreiking wordt de dag afgesloten. Ik voel me net een hotshot bij de Olympische spelen als ik de zoete beloning om de nek hang van winnaars, die aan de hand van nauwgezet bijgehouden scorelijsten naar voren worden geroepen. Nog even zingen en dan een zakje snoepgoed voor onderweg. Binnen 10 tellen is er geen kind meer te bekennen.
De tekenmaterialen overhandigen we aan de leerkrachten met een woord van dank voor hun komst.
's Avonds gaan we met z'n allen nog uit eten. Lucy, van Flowgi, had ons met en bezoek verrast en trakteert de hele club op een diner bij restaurant Wong Solo. Het wordt een hele gezellige afsluiting van een topdag.

Als we weer in het guesthouse zijn plof ik moe neer op bed. Binnen 5 minuten slaap ik.

10 Euro....

Ik zit in een klein internethokje vlakbij ons guesthouse.
Vandaag weer de tijd nemen om verslag te doen van onze ervaringen hier. Het schrift waarin ik overdag schrijf heb ik op de kamer laten liggen, dus ik moet het nu doen zonder aantekeningen. Het gevoel overheerst vandaag.

Ik herinner me nog dat ik opschreef dat ik trots was op wat we hier nu aan het doen zijn.
Onontkoombaar komen nu de beelden terug van alles wat ik de afgelopen dagen hier heb gezien.
Het gaat niet eens alleen om de ellende die de aardbeving hier teweeg heeft gebracht. Ik heb echte armoede gezien en dat is niet iets om echt blij van te worden.

Vandaag op bezoek geweest bij een kleuterschool waar Erita, een nieuwe Flowgi-aanwinst, al eerder was geweest. Ik zei het gisteren over de telefoon al tegen een vriend van me die leerkracht is in een groep 1/2 in Amsterdam; de kinderen zitten in een zeer eenvoudige tent met een paar banken en tafeltjes. That's it.
De juffen die we zien, zingen met de kinderen en doen hun best om de kleintjes bezig te houden. Dat wij later zijn dan gepland, omdat we vast zaten in een klein straatje met overal verkeer, helpt niet als je al de hele ochtend in een bloedhete tent zit en je niets hebt om mee te spelen.
Toch zijn er lachende gezichten, ook van de ouders die achter ons komen staan als de kinderen met de leerkrachten voor ons zingen.

We geven de schoolspullen aan de leerkrachten als de kinderen weg zijn en praten even met ze. Ik vraag om 10 dingen die ze het meeste nodig denken te hebben. Natuurlijk staat een nieuw schoolgebouw op nummer 1. Dat kunnen wij niet meer realiseren.
Ze zeggen dat het erg warm is in de tent voor de kinderen. In het lokaal zien we echter een tent nog in de doos staan. Hoe zit het daar dan mee?
Nou, die tent willen ze wel opzetten, maar er is niemand om het te doen. De juf heeft geprobeerd om familie te regelen, maar dat was niet mogelijk. Krachttermen onstnappen aan mijn lippen als ik hoor dat er wel mensen zijn, maar dat de benodigde 100.000 rupiah vergoediing ontbreekt.
Denk er maar over na; als je ons 10 euro hebt gegeven heb je het vandaag mogelijk gemaakt om deze klas een beter onderdak te geven, totdat er misschien een nieuwe school is.
Morgen gaan ze deze tent al opzetten.

En we hebben nog geld over! We hebben niet meer dan een blik van verstandhouding nodig om te besluiten om dat geld hier uit te geven. Twee sets schooluniformen, schoenen, extra schoolmaterialen en nieuwe spullen voor een kleine slaapkamer kunnen wij bestellen!
Maandag gaan we er nog even langs en in gedachten nemen we ze mee terug als we weer naar Amsterdam zullen gaan.

Met wat vertraging komen we aan bij Mardi Siwi, het weeshuis.
We laden een voetbal (met Manchester United logo) uit, een volleybal met bijpassend net, boekjes over Florence Nightingale, Louis Pasteur, Edison en Bell voor de dokters, verpleegkundigen en de professor. We hebben ook licht leesvoer bij ons; tijdschriften en comics.
Er worden twee palen de grond in gewerkt en het net hangt. Het is heet en stoffig, maar ik geniet met volle teugen van het potje volleybal.

Als we vertrekken zegt één van de jongens nog: "I will miss you. God bless you."
Het is de mooiste wens die ik in lange tijd heb gehoord en ik koester hem.
Ik wens de achterblijvers veel geluk en hoop dat het goed met ze zal gaan.

Oke, ik stop ermee voor vandaag.
Ik ben vandaag een gelukkiger mens geworden en accepteer het verdriet dat er voor het moment hand in hand mee samengaat.

Morgen Funday en dan schijnt vast de zon.
Voor nu selamat tidur allemaal en in naam van alle kinderen hier; terimah kasih banyak.